In Utrecht rijden steeds meer bewoners elektrisch, en op veel daken liggen inmiddels zonnepanelen. De volgende stap is vaak een eigen laadpaal bij de woning of een thuisbatterij om zonnestroom vast te houden. Beide maken het huishouden minder afhankelijk van het net, maar ze leggen ook een extra belasting op een plek waar zelden aan wordt gedacht: de meterkast.
Een groepenkast in een woning uit de jaren zeventig of tachtig is gebouwd voor een wasmachine, een elektrisch fornuis en wat verlichting. Een elektrische auto die urenlang op vol vermogen laadt, is van een andere orde. Wie een laadpaal of batterij overweegt, begint daarom het best met een blik achter het deurtje in de gang.
Eén fase of drie fasen
Het eerste verschil zit in de aansluiting. Veel oudere woningen hebben een 1-fase aansluiting, nieuwere en verbouwde woningen vaak 3-fase. Volgens Vonkstra Elektra, dat laadpalen installeert bij woningen en bedrijven in Utrecht en omgeving, laadt een auto op 1-fase met ongeveer 3,7 kW en op 3-fase met 11 kW. Voor wie vooral 's nachts laadt, is 1-fase meestal voldoende. Wie dagelijks veel kilometers maakt of ook een warmtepomp of inductiekookplaat heeft, zit met 3-fase ruimer.
Capaciteit en een eigen groep
Een laadpaal hoort op een eigen groep. Of de bestaande groepenkast die extra belasting aankan, is het eerste wat een installateur controleert. Is dat niet zo, dan komt er een groep bij of wordt de kast vervangen. Daarna telt de kabelroute: van de meterkast via de kruipruimte, langs de gevel of onder de bestrating naar de parkeerplek. Het aansluiten op de groepenkast is werk voor een vakman, omdat de installatie moet voldoen aan NEN 1010. Een verkeerde aansluiting kan brand veroorzaken of de dekking van de verzekering in gevaar brengen.
Slim laden
Een laadpaal die geschikt is voor slim laden, stemt het laadvermogen af op wat er op dat moment in huis wordt gebruikt. Zo springt de hoofdzekering er niet uit als tegelijk de oven en de wasmachine aanstaan. Dat past bij een stad waar het stroomnet op piekmomenten al druk is: laden op rustige momenten ontlast ook het net.
De thuisbatterij erbij
Met de afbouw van de salderingsregeling wordt het minder aantrekkelijk om zonnestroom overdag terug te leveren. Een thuisbatterij slaat die overtollige stroom op voor gebruik in de avond. Of dat rendabel is, verschilt sterk per huishouden. De uitleg op vonkstraelektra.nl is daar nuchter over: de terugverdientijd hangt af van het verbruik, het energiecontract en het verschil tussen opwekken, inkopen en eigen gebruik, en volledig off-grid gaan is in de meeste gevallen niet haalbaar. De batterij is een aanvulling op het net, geen vervanging.
In één keer goed voorbereiden
Wie nu een laadpaal laat plaatsen en over een paar jaar een batterij wil, doet er goed aan om dat meteen te melden. Een installateur kan dan bij de groepenkast al ruimte reserveren en een laadpaal kiezen die met zonnepanelen en een batterij kan samenwerken. Dat voorkomt dat de meterkast twee keer open moet. Een foto van de huidige groepenkast, met de hoofdschakelaar en het aantal groepen in beeld, helpt bij een eerste inschatting.